Hưởng ứng ngày sức khỏe tâm thần thế giới 10/10/2026

Sức khỏe tâm thần là một phần quan trọng của sức khỏe con người, ảnh hưởng trực tiếp đến cảm xúc, suy nghĩ, hành vi, khả năng học tập, làm việc và chất lượng cuộc sống.

Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới (World Mental Health Day - WMHD) được tổ chức vào ngày 10/10 hàng năm nhằm giáo dục, nâng cao nhận thức và ủng hộ sự nghiệp chăm sóc sức khỏe tâm thần. Năm 2026, Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới được phát động với chủ đề: "Lắng nghe trải nghiệm: Tiếng nói chân thực, thay đổi thực chất". Chủ đề này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lắng nghe tâm sự, những câu chuyện của người bệnh đã trải qua khó khăn của các vấn đề rối loạn tâm thần, từ đó đưa đến những hành động thiết thực nhằm cải thiện tình trạng sức khỏe tâm thần của chính mình và xây dựng hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm thần ngày càng tốt đẹp hơn.

Nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường về sức khỏe tâm thần

Trong cuộc sống, mỗi người đều có thể trải qua những giai đoạn căng thẳng, lo âu, buồn bã hoặc mất ngủ. Tuy nhiên, khi những biểu hiện này kéo dài, ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt, học tập, công việc và các mối quan hệ thì cần được quan tâm và tìm kiếm sự hỗ trợ phù hợp.

Một số dấu hiệu cần lưu ý gồm: Rối loạn giấc ngủ, ăn uống kém, thường xuyên mệt mỏi, mất hứng thú với những hoạt động trước đây từng yêu thích; thu mình, hạn chế giao tiếp, ít tiếp xúc với gia đình và bạn bè; giảm hiệu quả học tập, làm việc; thay đổi rõ rệt về cảm xúc hoặc hành vi.

Một số trường hợp có thể xuất hiện những biểu hiện bất thường trong suy nghĩ, lời nói và hành vi như nghi ngờ quá mức, có những niềm tin không phù hợp với thực tế, kích động, bồn chồn hoặc có hành vi gây nguy hiểm cho bản thân và người khác. Những dấu hiệu này cần được phát hiện và đánh giá bởi nhân viên y tế để có hướng hỗ trợ, điều trị phù hợp.

Lắng nghe, chia sẻ thay vì kỳ thị

Người gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần cần được quan tâm và hỗ trợ như những người mắc các bệnh lý khác. Sự thấu hiểu, lắng nghe và đồng hành của gia đình, người thân, bạn bè và cộng đồng có ý nghĩa quan trọng trong quá trình chăm sóc và phục hồi.

Khi nhận thấy một người có biểu hiện bất thường về tâm lý, cảm xúc hoặc hành vi, người thân không nên chế giễu, xa lánh, trách móc hoặc mặc cảm về bệnh. Hãy dành thời gian lắng nghe, trò chuyện với thái độ bình tĩnh, tôn trọng và động viên người bệnh tìm đến cơ sở y tế để được thăm khám, tư vấn.

Việc phát hiện sớm và điều trị đúng phương pháp có thể giúp người mắc các rối loạn tâm thần cải thiện tình trạng sức khỏe, ổn định cuộc sống và hòa nhập với gia đình, cộng đồng. Gia đình cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, sử dụng thuốc đúng liều, đúng thời gian và tái khám theo lịch; không tự ý bỏ thuốc hoặc áp dụng các phương pháp điều trị chưa được kiểm chứng.

Chủ động chăm sóc và bảo vệ sức khỏe tâm thần

Để góp phần bảo vệ sức khỏe tâm thần, mỗi người cần xây dựng lối sống lành mạnh, duy trì các mối quan hệ tích cực, sắp xếp thời gian học tập, làm việc và nghỉ ngơi hợp lý; hạn chế những yếu tố gây căng thẳng kéo dài.

Trong gia đình, cần xây dựng môi trường yêu thương, tôn trọng và chia sẻ; hạn chế mâu thuẫn, xung đột kéo dài. Đối với trẻ em và thanh thiếu niên, cha mẹ cần quan tâm đến cảm xúc, tâm lý của con, lắng nghe và hướng dẫn phù hợp thay vì gây áp lực hoặc kỳ vọng quá mức.

Hãy cùng nhau tạo nên một môi trường thân thiện, an toàn và không kỳ thị đối với những người đang gặp khó khăn về tâm lý

Đối với những người đang gặp khó khăn, thất vọng hoặc chịu sang chấn tâm lý, sự quan tâm, động viên và hỗ trợ kịp thời của người thân, bạn bè có thể giúp họ cảm thấy được chia sẻ và tìm được hướng giải quyết phù hợp.

Hưởng ứng Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới 10/10/2026, Ngành Y tế Tuyên Quang tăng cường truyền thông, tư vấn và chăm sóc sức khỏe tâm thần trong cộng đồng. “Lắng nghe trải nghiệm: Tiếng nói chân thực, thay đổi thực chất” là thông điệp nhắc mỗi người biết lắng nghe, chia sẻ và kịp thời tìm kiếm sự hỗ trợ khi bản thân hoặc người thân gặp khó khăn về tâm lý, sức khỏe tâm thần. Khi bản thân hoặc người thân có những dấu hiệu bất thường, cần chủ động tìm đến cơ sở y tế để được tư vấn, thăm khám và hỗ trợ kịp thời, góp phần xây dựng một cộng đồng quan tâm, thấu hiểu và không kỳ thị đối với sức khỏe tâm thần.