Chủ động tầm soát ung thư sớm - Bảo vệ sức khoẻ cho gia đình



Ung thư là một nhóm các bệnh lý ác tính, đặc trưng bởi sự phát triển, phân chia không kiểm soát của tế bào bất thường, có khả năng xâm lấn mô lân cận và di căn xa qua hệ thống máu hoặc bạch huyết. Các tế bào này tạo thành khối u (trừ ung thư máu), phá hủy mô lành, có thể xuất phát ở bất kỳ bộ phận nào trong cơ thể và được gọi là bệnh K.

Người dân cần đến cơ sở y tế để tầm soát ung thư tổng quát định kỳ để phát hiện bệnh sớm

Người dân cần đến cơ sở y tế để tầm soát ung thư tổng quát định kỳ để phát hiện bệnh sớm

Hiện nay ung thư tiếp tục là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới. Mỗi năm, có khoảng 10 triệu người tử vong do ung thư, chiếm khoảng 1/6 tổng số ca tử vong toàn cầu. Dự báo đến năm 2040, số ca mắc mới hàng năm có thể lên đến hơn 30 triệu nếu không có các biện pháp phòng chống kịp thời. Tại Việt Nam, tình hình ung thư cũng trở nên đáng lo ngại với tỷ lệ mắc và tử vong cao, ung thư đang trở thành một gánh nặng lớn cho hệ thống y tế Việt Nam, đòi hỏi sự chung tay của toàn xã hội để nâng cao nhận thức và tăng cường các biện pháp phòng ngừa.

Chúng ta cần nhìn nhận rằng ung thư không phải là dấu chấm hết mà hoàn toàn có thể phòng ngừa và kiểm soát nếu có những biện pháp chủ động, khoa học. Gần 50% các ca ung thư có thể phòng ngừa được thông qua các biện pháp đơn giản như: Không hút thuốc, tăng cường hoạt động thể lực, ăn uống lành mạnh và tiêm phòng viêm gan B, HPV. Mỗi người cần chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ (tầm soát ung thư) là biện pháp khoa học và cần thiết để phát hiện sớm các dấu hiệu ung thư và bệnh lý, tăng cơ hội điều trị thành công, cải thiện sức khỏe tổng thể và kéo dài tuổi thọ, đặc biệt khi ung thư có xu hướng trẻ hóa. Cần khám sức khoẻ toàn diện tại cơ sở y tế uy tín để có kết quả chính xác nhất.

Các dấu hiệu sớm không nên bỏ qua

Vết loét trên cơ thể lâu lành; ho dai dẳng, khàn tiếng; ăn uống khó tiêu, khó nuốt; thay đổi thói quen đi tiêu, đi tiểu; có khối u ở vú hay ở trên cơ thể; xuất hiện những nốt ruồi bị thay đổi về màu, hình ảnh, kích thước; sờ thấy ở cổ, nách, bẹn có những hạch to bất thường; ù tai, nghẹt mũi kéo dài; sụt cân, da xanh xao thiếu máu không rõ nguyên nhân; chảy máu hoặc tiết dịch bất thường ở đầu vú; chảy máu, dịch ra bất thường ở âm đạo… Nếu thấy một trong các dấu hiệu trên, hãy đến cơ sở y tế để khám và tầm soát kịp thời.

Biện pháp giúp phòng chống ung thư hiệu quả

Thường xuyên tập thể dục

Các nghiên cứu đều ghi nhận rằng việc tăng cường hoạt động thể chất là vũ khí hiệu quả phòng chống ung thư, ngay cả khi bệnh xảy ra cũng sẽ làm giảm nguy cơ tử vong. Tập thể dục thể thao đều đặn 30 phút mỗi ngày, hạn chế ngồi quá lâu một chỗ, tăng cường vận động. Việc thường xuyên tập thể dục giúp chúng ta kiểm soát tình trạng thừa cân và béo phì.

Không hút thuốc, tránh xa khói thuốc

Hút thuốc là nguyên nhân lớn nhất gây ra bệnh ung thư phổi. Ngoài ra hút thuốc còn làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư vòm họng, ung thư thanh quản, ung thư bàng quang, ung thư thận,… Không chỉ vậy, người sống trong môi trường nhiều khói thuốc cũng khiến nguy cơ mắc các bệnh ung thư trở nên cao hơn.

Tiêm vắc xin đầy đủ

Tiêm chủng vắc xin đầy đủ giúp bảo vệ cơ thể chống lại một số bệnh nhiễm vi rút gây ra. Cần tiêm phòng vắc xin theo khuyến cáo trong đó có thể kể như: Viêm gan B làm tăng nguy cơ phát triển ung thư gan. Người trưởng thành có nguy cơ cao bị viêm gan B khi quan hệ tình dục không lành mạnh, bị nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục. HPV là loại vi rút lây truyền bằng đường tình dục, có thể gây ung thư cổ tử cung, ung thư bộ phận sinh dục và ung thư tế bào vảy ở đầu và cổ. Thuốc chủng ngừa HPV được khuyến cáo cho bé gái và bé trai từ 11-12 tuổi. Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã phê duyệt việc sử dụng vắc xin Gardasil 9 cho nam và nữ từ 9-45 tuổi.

Thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh

Chế độ ăn uống lành mạnh góp phần không nhỏ trong việc phòng chống ung thư. Tăng cường rau củ, trái cây, ngũ cốc và các loại hạt, hạn chế thức ăn nhanh và thực phẩm chế biến sẵn. Ngoài ra, chế độ ăn uống hợp lý giúp ngăn ngừa béo phì bằng cách ăn nhẹ hơn, giảm các loại thức ăn nhiều calo, hạn chế đường và chất béo có nguồn gốc từ động vật. Hãy sử dụng dầu thực vật thay cho mỡ động vật, ăn nhiều cá thay cho các loại thịt đỏ.

Thực hiện tầm soát ung thư tổng quát định kỳ

Phần lớn các ca bệnh ung thư khi được phát hiện đã đến giai đoạn cuối vì chỉ đi khám khi có các triệu chứng cụ thể. Việc tầm soát ung thư tổng quát định kỳ giúp phát hiện ra bệnh ngay cả khi chưa có biểu hiện nào, từ đó tìm ra những biện pháp điều trị hợp lý, tăng khả năng điều trị khỏi và cải thiện tiên lượng sống cho người bệnh. Đặc biệt là với nhóm người có nguy cơ bị ung thư cao: Người hút thuốc lá, người bị các bệnh mạn tính, người có người thân bị ung thư, người béo phì…

Từ sự gia tăng các ca mắc ung thư và tử vong do ung thư. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cùng Liên minh Kiểm soát Ung thư Quốc tế (UICC) chọn ngày 4 tháng 2 hàng năm là “Ngày Thế giới Phòng chống Ung thư” nhằm nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động trong công tác phòng, phát hiện sớm và điều trị bệnh ung thư trên toàn cầu.

Thu Ngân (TH)