Hưởng ứng ngày thế giới phòng, chống bệnh đái tháo đường 14/11/2026

Hiện nay, đái tháo đường (ĐTĐ) đang trở thành một trong những vấn đề sức khỏe đáng quan tâm do số người mắc bệnh có xu hướng gia tăng và nhiều trường hợp không được phát hiện kịp thời. Bệnh thường diễn biến âm thầm, ít biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu nhưng có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm đối với tim, thận, mắt, hệ thần kinh và mạch máu.

Tại Việt Nam, người mắc bệnh ĐTĐ có tỉ lệ ngày càng tăng, có tới 50% người mắc ĐTĐ không biết mình bị bệnh. Ngoài ra, một số người mắc ĐTĐ còn có nguyên nhân là do các bệnh nội tiết khác, hoặc do thuốc và hóa chất…

Tại Tuyên Quang, theo thống kê của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh hiện có hơn 13 nghìn người mắc ĐTĐ, chủ yếu ở độ tuổi từ 40 - 69 tuổi.

 Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống bệnh đái tháo đường 14/11/2026 với chủ đề: “Hành động sớm với đái tháo đường: Nhận biết nguy cơ, chủ động xét nghiệm, phát hiện bệnh sớm”, Ngành Y tế khuyến cáo người dân nâng cao nhận thức, chủ động kiểm tra sức khỏe và thực hiện các biện pháp phòng bệnh ngay từ hôm nay.

Bệnh đái tháo đường thường được chia thành ba thể chính:

- Đái tháo đường type 1: Tuyến tụy không sản xuất đủ insulin, do vậy trước đây còn gọi là “ĐTĐ phụ thuộc insulin” hoặc “ĐTĐ vị thành niên”.

- Đái tháo đường type 2: Do sự đề kháng với insulin, các tế bào không đáp ứng với insulin, do đó còn gọi là “ĐTĐ không phụ thuộc insulin”.

- Đái tháo đường thai kỳ: Xảy ra khi một phụ nữ chưa hề mắc bệnh ĐTĐ nhưng trong khi mang thai lại có nồng độ đường trong máu cao.

Trong đó, đái tháo đường type 2 có thể được phòng ngừa hoặc giảm nguy cơ mắc bệnh thông qua việc kiểm soát cân nặng, duy trì chế độ ăn uống khoa học và tăng cường hoạt động thể lực.

Dấu hiệu nhận biết bệnh ĐTĐ

Khi mắc ĐTĐ ở type 1 hoặc type 2, các biểu hiện các triệu chứng thường gặp như: Ăn nhiều, uống nhiều, tiểu nhiều và sút cân.

Ngoài ra, người bệnh còn bị khô miệng, khô da, mệt mỏi, nhức đầu, chóng mặt, mất ngủ, rụng tóc và rối loạn kinh nguyệt (ở phụ nữ), vết thương lâu lành, có cảm giác kiến bò ở đầu chi... Nếu bệnh nhân không được khám và điều trị có thể dẫn đến những biến chứng nặng và phức tạp ở các phủ tạng.

 

Chủ động xét nghiệm, phát hiện bệnh từ sớm

Người dân, đặc biệt là những người thuộc nhóm nguy cơ cao như người thừa cân, béo phì, ít vận động, có người thân trong gia đình mắc đái tháo đường, người bị tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc phụ nữ từng mắc đái tháo đường thai kỳ, cần chủ động đến cơ sở y tế để được tư vấn và kiểm tra đường huyết.

Phát hiện bệnh sớm giúp người mắc đái tháo đường được tư vấn điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt, điều trị kịp thời, qua đó kiểm soát đường huyết và hạn chế nguy cơ biến chứng.

Biện pháp phòng bệnh

Duy trì cân nặng hợp lý: Kiểm soát cân nặng, hạn chế tình trạng thừa cân, béo phì, đặc biệt là béo bụng.

Xây dựng chế độ ăn uống khoa học: Ăn đa dạng thực phẩm, tăng cường rau xanh, trái cây phù hợp, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt. Hạn chế đồ ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhiều dầu mỡ, bánh kẹo, nước ngọt và các loại đồ uống có đường. Kiểm soát lượng tinh bột trong khẩu phần ăn hằng ngày.

Tăng cường hoạt động thể lực: Duy trì tập luyện ít nhất 30 phút mỗi ngày, khoảng 150 phút mỗi tuần với các hình thức phù hợp như đi bộ, đạp xe, bơi lội hoặc tập thể dục. Hạn chế ngồi lâu, ít vận động.

Không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia: Duy trì lối sống lành mạnh để giảm nguy cơ mắc các bệnh chuyển hóa và tim mạch.

Khám sức khỏe định kỳ: Chủ động kiểm tra đường huyết, đặc biệt đối với người có yếu tố nguy cơ. Thực hiện xét nghiệm theo tư vấn của nhân viên y tế để phát hiện sớm những bất thường.