Kiểm dịch y tế quốc tế tuyến phòng thủ đầu tiên ngăn dịch bệnh xâm nhập

Trong bối cảnh giao lưu quốc tế, xuất nhập cảnh và vận chuyển hàng hóa qua biên giới ngày càng gia tăng, nguy cơ dịch bệnh truyền nhiễm xâm nhập từ bên ngoài vào trong nước luôn hiện hữu và khó lường. Trước những thách thức đó, kiểm dịch y tế quốc tế được xác định là tuyến phòng thủ đầu tiên, có ý nghĩa quyết định trong chiến lược phòng bệnh từ sớm, từ xa, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng ngay tại cửa ngõ quốc gia.

Thực hiện giám sát thân nhiệt từ xa 100% hành khách xuất, nhập cảnh tại Cửa khẩu Quốc tế Thanh Thủy

Ít xuất hiện trên truyền thông như hoạt động khám chữa bệnh hay phòng chống dịch trong cộng đồng, song lực lượng làm nhiệm vụ kiểm dịch y tế quốc tế vẫn ngày đêm thực hiện công việc đặc thù với yêu cầu cao về tính chính xác, kịp thời và trách nhiệm. Mỗi lượt người qua cửa khẩu, mỗi phương tiện vận tải, mỗi lô hàng hóa đều tiềm ẩn nguy cơ mang theo mầm bệnh, đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ và xử lý nghiêm ngặt theo quy định chuyên môn. Năm 2025, công tác kiểm dịch y tế quốc tế trên địa bàn được triển khai với quy mô lớn, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong bối cảnh dịch bệnh khu vực và thế giới vẫn diễn biến phức tạp. Lực lượng chuyên môn đã thực hiện giám sát y tế đối với trên 39 nghìn lượt người xuất nhập cảnh, kiểm tra trên 33 nghìn lượt phương tiện vận tải các loại qua cửa khẩu. Hoạt động kiểm tra y tế hàng hóa, xử lý vệ sinh đối với phương tiện vận tải được duy trì thường xuyên, bảo đảm kiểm soát nguy cơ lây truyền bệnh từ bên ngoài vào nội địa. Qua giám sát, lực lượng kiểm dịch đã phát hiện hàng chục trường hợp có biểu hiện thân nhiệt bất thường, nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm kèm yếu tố dịch tễ như sốt, ho, có tiền sử đi lại qua khu vực có nguy cơ. Các trường hợp này đều được xử lý theo đúng quy trình chuyên môn, áp dụng biện pháp theo dõi y tế, hướng dẫn cách ly và chuyển tuyến khi cần thiết. Đặc biệt, trong những thời điểm dịch bệnh tại các nước lân cận có diễn biến phức tạp, công tác kiểm dịch được tăng cường, góp phần ngăn chặn nguy cơ lây lan vào cộng đồng ngay từ tuyến đầu, giảm thiểu áp lực cho hệ thống y tế trong nước.

Kiểm tra thân nhiệt hành khách xuất, nhập cảnh qua cửa khẩu Quốc tế Thanh Thủy

Địa bàn triển khai công tác kiểm dịch y tế quốc tế có nhiều đặc thù, với 3 cửa khẩu chính gồm cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy, cửa khẩu quốc gia Xín Mần và cửa khẩu Săm Pun, cùng 7 cửa khẩu, lối mở tiểu ngạch như Bạch Đích, Nghĩa Thuận, Lũng Làn, Lao Chải, Bản Máy, Thàng Tín và Phó Bảng. Lưu lượng qua lại chủ yếu là cư dân biên giới, lao động thời vụ và hoạt động giao thương nhỏ lẻ, diễn ra thường xuyên và phân tán. Thực tế này đòi hỏi công tác kiểm dịch không chỉ tập trung tại các cửa khẩu chính mà còn phải tăng cường giám sát tại các lối mở, khu vực tiềm ẩn nguy cơ, bảo đảm kiểm soát dịch bệnh nhưng không gây cản trở hoạt động qua lại hợp pháp của người dân. Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác kiểm dịch y tế quốc tế vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Nhân lực phải bố trí thường trực tại các cửa khẩu trong khi khối lượng công việc lớn, tính chất nhiệm vụ đặc thù và yêu cầu sẵn sàng cao. Trang thiết bị, cơ sở vật chất cơ bản đáp ứng yêu cầu chuyên môn, song trước nguy cơ dịch bệnh mới, dịch bệnh tái nổi và các tình huống y tế khẩn cấp, lực lượng kiểm dịch phải làm việc với cường độ cao, áp lực lớn và mức độ rủi ro nghề nghiệp không nhỏ. Qua thực tế triển khai cho thấy, vai trò của kiểm dịch y tế quốc tế không chỉ dừng lại ở việc kiểm tra, giám sát tại cửa khẩu, mà còn là “hàng rào kỹ thuật” quan trọng trong hệ thống y tế dự phòng. Mỗi trường hợp được phát hiện sớm, mỗi nguy cơ được kiểm soát kịp thời tại cửa ngõ đều góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng, giảm chi phí và gánh nặng điều trị cho xã hội.

Theo bác sĩ Lệnh Thế Quý, Trưởng khoa kiểm dịch y tế quốc tế, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh: “Hoạt động kiểm dịch y tế quốc tế giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong hệ thống y tế dự phòng, nhất là trong bối cảnh nguy cơ dịch bệnh xâm nhập qua biên giới luôn tiềm ẩn. Việc phát hiện sớm, kiểm soát chặt chẽ các yếu tố dịch tễ ngay tại cửa khẩu giúp giảm thiểu nguy cơ lây lan vào cộng đồng, đồng thời giảm áp lực cho công tác phòng chống dịch trong nội địa. Từ kinh nghiệm phòng chống đại dịch COVID-19 cho thấy, nếu không kiểm soát tốt ngay từ tuyến đầu, nguy cơ bùng phát dịch trong cộng đồng sẽ rất lớn và gây hệ lụy lâu dài cho hệ thống y tế cũng như đời sống xã hội”.

Công tác phối kết hợp quân dân y trong truyền thông dịch bệnh và vận chuyển, cách ly y tế hành khách có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm tại cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy

Trong bối cảnh nguy cơ dịch bệnh xâm nhập vẫn luôn thường trực, việc tiếp tục củng cố năng lực cho lực lượng kiểm dịch, tăng cường đào tạo chuyên môn, bảo đảm trang thiết bị và phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng tại cửa khẩu, nhằm chủ động ứng phó hiệu quả với các nguy cơ dịch bệnh từ bên ngoài là yêu cầu cấp thiết. Góp phần quan trọng để ngành y tế chủ động phòng ngừa, ứng phó hiệu quả với các nguy cơ dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe nhân dân một cách bền vững và lâu dài./.