Trạm Y tế xã Xuân Vân chú trọng nâng cao chất lượng dân số trong tình hình mới

Luật Dân số số 113/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong chính sách dân số, hướng tới giải quyết toàn diện các vấn đề về quy mô, cơ cấu, phân bố và chất lượng dân số. Không chỉ tập trung vào kế hoạch hóa gia đình, chính sách dân số mới còn chú trọng nâng cao chất lượng dân số về thể chất, trí tuệ, tinh thần, thích ứng với già hóa dân số và bảo đảm sự tham gia của cả hệ thống chính trị, gia đình và toàn xã hội. Tại xã Xuân Vân, tỉnh Tuyên Quang những định hướng này đang từng bước được cụ thể hóa bằng các hoạt động thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của địa phương.

Sau khi sáp nhập 3 đơn vị hành chính gồm Xuân Vân, Phúc Ninh và Trung Trực, xã Xuân Vân hiện có 4.403 hộ dân với 18.740 nhân khẩu. Địa bàn quản lý rộng, dân cư phân bố không đồng đều, thành phần dân tộc đa dạng đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác quản lý dân số và cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại cơ sở. Trước đây, hoạt động dân số chủ yếu tập trung vào tuyên truyền, vận động thực hiện kế hoạch hóa gia đình thì nay đã được mở rộng theo hướng toàn diện, chú trọng chăm sóc sức khỏe sinh sản, tư vấn và khám sức khỏe trước khi kết hôn, sàng lọc trước sinh và sơ sinh, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Đây cũng là những nội dung quan trọng được Luật Dân số năm 2025 đặt ra nhằm nâng cao chất lượng dân số, bảo đảm người dân được tiếp cận các dịch vụ dân số phù hợp với từng giai đoạn của cuộc đời.

Bác sĩ Triệu Đức Viễn, Giám đốc Trạm Y tế xã Xuân Vân cho biết: Công tác dân số tại địa phương đang có bước chuyển dịch từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển. Hiện tại, Trạm Y tế đang chú trọng quản lý và chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người dân trong suốt vòng bao gồm: tư vấn tiền hôn nhân, chăm sóc thai sản, sức khỏe trẻ sơ sinh và các giai đoạn phát triển tiếp theo. Hoạt động này nhằm hiện thực hóa mục tiêu nâng cao chất lượng dân số, phát triển nguồn nhân lực tại địa phương.

Những chuyển biến trong công tác dân số tại xã Xuân Vân được thể hiện rõ qua việc vừa duy trì các hoạt động kế hoạch hóa gia đình, vừa chú trọng nâng cao chất lượng dân số ngay từ giai đoạn đầu đời. Trong 9 tháng đầu năm 2026, toàn xã ghi nhận 41 trẻ chào đời, không ghi nhận trường hợp sinh con ở phụ nữ dưới 20 tuổi, tảo hôn và kết hôn cận huyết thống. Cùng với việc duy trì các hoạt động truyền thông về kế hoạch hóa gia đình, địa phương quan tâm đẩy mạnh tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn, sàng lọc trong thai kỳ và sau sinh. Qua đó, giúp các cặp vợ chồng, phụ nữ mang thai có thêm kiến thức, chủ động phát hiện sớm những nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và bé, phòng ngừa bệnh tật, dị tật bẩm sinh. Việc chăm sóc sức khỏe không chỉ được quan tâm trong giai đoạn sinh sản mà còn được mở rộng tới các nhóm dân số khác, nhất là người cao tuổi. Đến nay, 100% người cao tuổi trên địa bàn được khám sức khỏe định kỳ, góp phần phát hiện sớm bệnh tật, theo dõi tình trạng sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Bên cạnh đó, Trạm Y tế xác định công tác truyền thông, vận động có vai trò quan trọng trong việc thay đổi nhận thức và hành vi của người dân, từ đó chú trọng phát huy mạng lưới cộng tác viên dân số, kết hợp tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh, tư vấn trực tiếp tại hộ gia đình... Trong 9 tháng đầu năm, Trạm Y tế xã phối hợp tổ chức tuyên truyền về dân số cho gần 400 hộ gia đình, duy trì tuyên truyền trên loa phát thanh xã, truyền thông trực tiếp tại các buổi họp thôn, mạng xã hội (zalo) được 77 lần với trên 1.300 lượt người.

Y sĩ Nguyễn Thu Trang, cán bộ phụ trách công tác dân số Trạm Y tế xã Xuân Vân, cho biết: Đội ngũ cộng tác viên có vai trò quan trọng trong việc đưa thông tin, chính sách đến từng hộ gia đình. Mặc dù địa bàn sau sáp nhập rộng hơn, việc đi lại còn khó khăn, các cộng tác viên vẫn tích cực bám sát cơ sở, nắm bắt tình hình từng hộ, từng nhóm đối tượng để tuyên truyền, tư vấn, giúp người dân nâng cao nhận thức và chủ động chăm sóc sức khỏe.

Từ thực tiễn triển khai tại xã Xuân Vân có thể thấy, công tác dân số đang từng bước chuyển từ cách tiếp cận chủ yếu tập trung vào kế hoạch hóa gia đình sang chăm lo toàn diện chất lượng con người. Việc cụ thể hóa các chủ trương, chính sách dân số bằng những hoạt động thiết thực tại cơ sở không chỉ góp phần bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân mà còn tạo nền tảng xây dựng nguồn nhân lực khỏe mạnh, nâng cao chất lượng cuộc sống, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương trong giai đoạn mới.