Bệnh viện Phổi Hà Giang chủ động phát hiện sớm bệnh lao, đưa dịch vụ xét nghiệm đến gần người dân thuộc các xã vùng sâu, vùng xa

Bệnh viện Phổi Hà Giang là bệnh viện chuyên khoa hạng II trực thuộc Sở Y tế tỉnh Tuyên Quang, có nhiệm vụ khám, chữa bệnh, điều trị, quản lý, giám sát và triển khai công tác phòng, chống lao và bệnh phổi trên địa bàn toàn tỉnh. Trong bối cảnh bệnh lao vẫn là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, việc phát hiện sớm, điều trị kịp thời đóng vai trò then chốt trong kiểm soát và tiến tới chấm dứt bệnh lao. Tại địa bàn miền núi còn nhiều khó khăn, Bệnh viện Phổi Hà Giang đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp hiệu quả, đặc biệt chú trọng công tác xét nghiệm sớm và phát hiện bệnh tại cộng đồng, góp phần bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Trong những năm qua, bệnh viện xác định xét nghiệm là khâu quan trọng trong phát hiện bệnh lao, bệnh viện đã không ngừng đầu tư, nâng cao năng lực hệ thống xét nghiệm. Trong năm 2025, đơn vị đã triển khai nhiều kỹ thuật hiện đại với số lượng lớn như: Xét nghiệm GeneXpert: 1.330 mẫu, tỷ lệ dương tính 27,6%; nuôi cấy MGIT: 679 mẫu, tỷ lệ dương tính 12,3%; soi đờm trực tiếp: 1.887 mẫu, tỷ lệ dương tính 9,3%. Đặc biệt, kỹ thuật GeneXpert cho phép phát hiện nhanh vi khuẩn lao và xác định tình trạng kháng thuốc trong thời gian ngắn, giúp rút ngắn thời gian chẩn đoán, tạo điều kiện để người bệnh được điều trị sớm, giảm nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng.

Chụp X-quang phổi cho người dân tại điểm Trạm Na Khê xã Bạch Đích, tỉnh Tuyên Quang

Anh Hầu Mí Phình người dân xã Mèo Vạc hiện đang điều trị tại bệnh viện Phổi cho biết: “Trước đây anh bị ho kéo dài, mệt mỏi nghĩ là bệnh thông thường. Nhờ đợt khám sàng lọc tại địa phương, tôi được chụp X-quang và làm xét nghiệm nên phát hiện bệnh sớm. Khi vào điều trị tại Bệnh viện Phổi Hà Giang tôi được bác sĩ tư vấn, hướng dẫn dùng thuốc đầy đủ. Sau một thời gian điều trị, sức khỏe đã cải thiện, tôi tăng được 2kg. Tôi thấy phát hiện sớm rất quan trọng, nếu để muộn không chỉ nguy hiểm cho bản thân mà còn dễ lây cho người thân trong gia đình.”

          Không chỉ dừng lại ở khám chữa bệnh tại cơ sở, Bệnh viện đã chủ động triển khai nhiều đợt khám sàng lọc lao lưu động tại cộng đồng, đặc biệt tại các xã vùng sâu, vùng xa của tỉnh. Trong năm 2025, đơn vị đã phối hợp tổ chức khám sàng lọc tại 32 xã, trong đó trên 18 nghìn lượt người được khám sàng lọc, trên 3 nghìn lượt người được chụp X-quang. Việc chủ động đưa dịch vụ y tế đến tận cơ sở đã giúp phát hiện sớm nhiều trường hợp mắc lao, trong đó có cả những người chưa có triệu chứng rõ ràng. Đây là yếu tố quan trọng góp phần kiểm soát nguồn lây ngay từ cộng đồng. Cùng với đó, bệnh viện duy trì hiệu quả hệ thống quản lý người bệnh lao bằng phần mềm điện tử, đảm bảo theo dõi chặt chẽ quá trình điều trị, hạn chế bỏ sót và nâng cao tỷ lệ điều trị thành công.

Với đặc thù địa hình miền núi, giao thông đi lại khó khăn khiến nhiều người dân chưa có điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế kịp thời. Trước thực tế đó, Bệnh viện đã triển khai nhiều giải pháp thiết thực như: Tổ chức các đợt khám lưu động đến tận thôn, bản; phối hợp chặt chẽ với trạm y tế xã, y tế thôn bản tuyên truyền đến người dân trước các đợt khám lưu động để người dân chủ động đến khám sàng lọc đúng thời gian, địa điểm; tăng cường tư vấn, quản lý điều trị người bệnh tại cộng đồng; đẩy mạnh truyền thông, giảm kỳ thị đối với người bệnh lao. Nhờ đó, mạng lưới phòng chống lao từ tỉnh đến cơ sở được củng cố, từng bước nâng cao hiệu quả phát hiện và điều trị bệnh.

Chị Chẩn Thị Say, xã Thắng Mố chia sẻ: “Nhà ở xa trung tâm, trước đây mỗi lần đi khám rất vất vả. Nay có đoàn y tế về tận xã khám, chụp X-quang nên chúng tôi rất yên tâm. Nhờ vậy, nhiều người trong bản được phát hiện bệnh sớm, không còn ngại đi khám như trước. Chúng tôi mong rằng sẽ có thêm nhiều đợt khám như thế này để người dân đỡ phải đi xa.”

Thông qua việc kết hợp chụp X-quang và xét nghiệm hiện đại, nhiều trường hợp lao tiềm ẩn, không có triệu chứng đã được phát hiện sớm, góp phần giảm nguy cơ lây lan trong cộng đồng và nâng cao hiệu quả điều trị.

BsCKII. Hoàng văn Tài, Phó Giám đốc bệnh viện cho biết: “Trong thời gian tới, Bệnh viện sẽ tiếp tục nâng cao năng lực xét nghiệm, đẩy mạnh ứng dụng các kỹ thuật hiện đại như GeneXpert, MGIT nhằm rút ngắn thời gian chẩn đoán. Đồng thời, đơn vị sẽ tăng cường các hoạt động khám sàng lọc lưu động tại các xã vùng sâu, vùng xa. Phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, y tế cơ sở để phát hiện sớm, quản lý và điều trị người bệnh ngay tại cộng đồng. Bệnh viện cũng chú trọng phát hiện lao tiềm ẩn, tăng cường kiểm soát lây nhiễm, phát hiện sớm các trường hợp lao kháng thuốc và hỗ trợ chuyên môn cho tuyến cơ sở. Bên cạnh đó, công tác truyền thông tiếp tục được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức, giảm kỳ thị, giúp người dân chủ động đi khám và điều trị kịp thời.”

Mặc dù còn nhiều khó khăn, nhưng với sự quyết tâm của đội ngũ cán bộ y tế, Bệnh viện Phổi Hà Giang, tỉnh Tuyên Quang đang từng bước khẳng định vai trò nòng cốt trong công tác phòng chống lao trên địa bàn tỉnh.