Thuốc lá và bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính

        Một trong những bệnh phổ biến thường gặp do hút thuốc lá là bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD). Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), khoảng 80 - 90% số bệnh nhân mắc COPD là nguyên nhân từ thuốc lá. Bệnh COPD là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ 3 trên thế giới, chỉ sau tim mạch và ung thư. Mỗi năm toàn cầu có hơn 300 triệu người được phát hiện mắc COPD. Tại Việt Nam tỷ lệ mắc COPD là 4,1% ở người trên 40 tuổi và có xu hướng tiếp tục tăng cao do tình trạng hút thuốc lá, thuốc lào và ô nhiễm môi trường gia tăng.

        Theo các chuyên gia, người mắc COPD thường có triệu chứng ho khạc đờm. Ban đầu đờm ít và loãng, sau nhiều, đặc hơn, giai đoạn cuối có thể đổi màu và có mủ. Thêm vào đó, người bệnh cũng thấy khó thở, người mệt mỏi. Những dấu hiệu này thường bị nhầm lẫn với một số bệnh như viêm họng mạn, viêm phổi,...  nên nhiều người bệnh chủ quan và không đi khám. Tuy nhiên, nếu không được điều trị kịp thời, bệnh COPD có thể gây ra các biến chứng như suy hô hấp, suy tim, ung thư phổi, thậm chí dẫn tới tử vong. Không chỉ người hút thuốc lá chủ động mà người hít phải khói thuốc lá do người khác hút cũng tăng nguy cơ COPD. COPD làm suy giảm chức năng hô hấp, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ tim, mạch dẫn đến người mệt mỏi, hạn chế khả năng hoạt động và làm giảm chất lượng cuộc sống của người bệnh.

        Tại bệnh viện Phổi tỉnh Hà Giang hiện đang quản lý và điều trị ngoại trú cho gần 90 người bệnh COPD. Người bệnh được khám định kỳ hàng tháng, được cấp các loại thuốc cắt cơn, duy trì... Ngoài ra, mỗi năm tại bệnh viện Phổi tỉnh trung bình có khoảng 50-60 lượt người bệnh điều trị nội trú. Bác sĩ Khuất Trọng Năm, Trưởng khoa Bệnh phổi – Phục hồi chức năng – Vật lý trị liệu bệnh viện Phổi cho biết: COPD là bệnh cần phải điều trị suốt đời, khi thời tiết thay đổi bệnh dễ tái phát. Người bệnh COPD cần khám định kỳ theo lịch hẹn của bác sĩ, tuân thủ điều trị sẽ giúp người bệnh cải thiện sức khỏe, đặc biệt người bệnh cần tránh xa khói thuốc lá.

        Bác sĩ Chúc Hồng Phương, Giám đốc bệnh viện Phổi cho biết: Khoảng 80% số người mắc COPD đều có nhiều năm hút thuốc lá, thuốc lào; vì vậy để phòng bệnh trước hết mọi người cần tránh xa khói thuốc lá, thuốc lào; vệ sinh nhà ở sạch, thoáng, tránh ô nhiễm môi trường; luyện tập thường xuyên, ăn uống đầy đủ dinh dưỡng; với người mắc COPD cao tuổi, người trong gia đình cần thường xuyên hỗ trợ, để người bệnh tuân thủ điều trị, tránh các biến chứng đáng tiệc có thể xảy ra.

        Thực tế hiện nay trong cộng đồng còn rất nhiều người sử dụng thuốc lá thuốc lào từ khi còn trẻ và duy trì nhiều năm mà chưa nhận thức được tác hại của thói quen này. Thuốc là, thuốc lào là nguyên nhân chủ yếu gây bệnh COPD, bệnh ung thư phổi và các bệnh lý nguy hiểm khác. Vì vậy mọi người trong cộng đồng cần nâng cao nhận thức về tác hại của thuốc lá thuốc lào để chủ động phòng chống.