Hiệu quả từ việc chuyển đổi số tại Trạm y tế xã Sà Phìn

Xã Sà Phìn tỉnh Tuyên Quang là xã thuộc vùng cao nguyên đá, xã có 11 dân tộc cùng sinh sống, đại đa số là đồng bào người Mông chiếm tới 86,7%, nhưng hoạt động chăm sóc sức khỏe người dân nơi đây đang có những đổi thay rõ rệt.

Trạm Y tế xã Sà Phìn hiện có 15 cán bộ, quản lý hơn 16.000 người dân, trải rộng trên 45 thôn. Trước đây, mỗi lần người dân đến khám, cán bộ y tế phải lật giở từng cuốn sổ, hỏi lại từng thông tin bệnh sử. Có những trường hợp đi khám nhiều lần nhưng hồ sơ rời rạc, việc theo dõi gặp không ít khó khăn. Giờ đây, chỉ với vài thao tác trên máy tính, toàn bộ thông tin sức khỏe của người bệnh đã hiện ra đầy đủ thông tin.

Tháng 4/2026, ông Vàng Dũng Nam sinh 1969, trú tại thôn Đoàn kết, xã Sà Phìn đến trạm trong tình trạng chóng mặt, mệt mỏi. Thay vì hỏi lại từ đầu, cán bộ y tế tra cứu nhanh hồ sơ sức khỏe điện tử. Tiền sử tăng huyết áp, quá trình điều trị, chỉ số huyết áp gần nhất… tất cả đều rõ ràng. Việc xử trí được đưa ra kịp thời, điều chỉnh thuốc phù hợp, giảm nguy cơ sai sót. Những gì trước đây mất nhiều thời gian, giờ rút ngắn chỉ còn vài phút. Đó chỉ là một trong nhiều thay đổi mà chuyển đổi số đang mang lại cho y tế cơ sở.

Cán bộ y tế tra cứu thông tin người bệnh bằng thẻ căn cước công dân trên hệ thống phần mềm khám chữa bệnh tại Trạm Y tế xã Sà Phìn

Chị Dương Thị Thu Huế, Giám đốc Trạm y tế xã Sà Phìn cho biết: “Hiện nay, Trạm Y tế xã Sà Phìn đã triển khai đồng bộ nhiều phần mềm: quản lý khám chữa bệnh, giám định bảo hiểm y tế, hồ sơ sức khỏe điện tử, tiêm chủng mở rộng, quản lý bệnh không lây nhiễm, sức khỏe bà mẹ - trẻ em… Tỷ lệ người dân có hồ sơ sức khỏe điện tử đạt trên 95%. 100% cán bộ sử dụng máy tính, internet thường xuyên trong công việc hằng ngày. Không còn cảnh ghi chép chồng chéo, sổ sách dày cộp. Dữ liệu được nhập một lần, lưu trữ tập trung, dễ tra cứu, dễ tổng hợp. Công tác báo cáo cũng nhanh hơn, chính xác hơn. Trong tiêm chủng, chuyển đổi số thể hiện rõ hiệu quả. Danh sách trẻ đến lịch tiêm được rà soát tự động, cán bộ y tế chủ động gọi điện, nhắn tin nhắc lịch cho phụ huynh. Nhờ đó, tỷ lệ tiêm đúng lịch tăng lên, giảm hẳn tình trạng bỏ sót như trước. Ở một địa bàn mà đường sá còn khó khăn, người dân chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, việc “không bỏ sót” một mũi tiêm không phải chuyện nhỏ. Trong phòng, chống dịch bệnh, dữ liệu được cập nhật nhanh, hỗ trợ theo dõi, phân tích tình hình kịp thời. Khi cần truy vết, thông tin có sẵn, giảm độ trễ so với cách làm thủ công trước đây”.

Chuyển đổi số không chỉ giúp cán bộ y tế giảm áp lực hành chính, mà quan trọng hơn, người dân được phục vụ nhanh hơn, chính xác hơn. Tuy vậy, ở tuyến y tế cơ sở vẫn còn nhiều khó khăn. Trang thiết bị chưa đồng bộ, một số máy tính đã cũ, cấu hình thấp. Đường truyền internet có lúc chập chờn, ảnh hưởng đến việc sử dụng phần mềm. Nhiều hệ thống chưa liên thông, cán bộ phải nhập lại dữ liệu ở nhiều phần mềm khác nhau, gây mất thời gian. Một số cán bộ lớn tuổi còn hạn chế kỹ năng công nghệ, trong khi việc tập huấn chưa thường xuyên. Khi xảy ra lỗi kỹ thuật, trạm vẫn phải chờ hỗ trợ từ tuyến trên.

Siêu âm thai tại Trạm Y tế xã Sà Phìn

Về phía người dân, do đặc thù vùng cao, một bộ phận chưa thực sự quan tâm đến hồ sơ sức khỏe điện tử, việc cung cấp thông tin còn thiếu, chưa chính xác (do trình độ dân trí chưa đồng đều, người già không biết tiếng phổ thông). Người cao tuổi, người ở vùng khó khăn cũng gặp hạn chế khi tiếp cận dịch vụ y tế số. Những “nút thắt” này đòi hỏi sự đầu tư đồng bộ hơn: từ hạ tầng công nghệ, đường truyền internet, đến việc hoàn thiện phần mềm theo hướng đơn giản, dễ dùng và đặc biệt là tăng cường liên thông dữ liệu giữa các hệ thống. Nhưng nhìn từ thực tế tại Sà Phìn, có thể thấy một điều rõ ràng: chuyển đổi số không còn là câu chuyện ở đâu xa. Nó đang hiện diện trong từng ca khám bệnh, từng mũi tiêm, từng báo cáo hằng ngày.

Giữa nơi vùng cao còn nhiều khó khăn, chuyển đổi số đã rút ngắn khoảng cách giúp người dân dù ở thôn xa vẫn được quản lý, theo dõi sức khỏe một cách đầy đủ, liên tục nhờ đó góp phần nâng cao hiệu quả chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cộng đồng ngày một tốt hơn./.